Den Engel: van oude stoomboot tot technologische pionier

Het oorspronkelijke idee was om Den Engel op waterstof te laten varen. Dit bleek technisch onhaalbaar. Den Engel bleek te klein voor het noodzakelijke vermogen van zowat 300 kW. Plan B – een dual-fuelmotor op waterstof en diesel – strandde op identiek hetzelfde probleem. De Vlaamse Waterweg nv heeft in samenwerking en ondersteuning met het Programma Innovatieve Overheidsopdrachten uiteindelijk een overheidsopdracht in de markt gezet . Batia Mosa heeft de meest interessante offerte ingediend, met een realistische en toekomstgerichte oplossing: een hybride aandrijfsysteem met een aantal unieke elementen voor de binnenvaart.

Hybride kracht en slimme modulariteit

Den Engel krijgt een nieuwe aandrijflijn met een krachtige elektromotor van 355 kW en een batterijpakket van 442 kWh. Voor extra vermogen springt een Euronorm VI dieselmotor op HVO bij. Hierdoor kan 70% van de dagelijkse opdrachten op het batterijpakket en dus 100% elektrisch worden uitgevoerd. Als de batterijen bijna uitgeput zijn, zal de dieselmotor aanslaan om de batterijen op te laden. Dit laatste gebeurt al met 90% minder CO₂-uitstoot door het gebruik van HVO. Het Power Management Systeem zorgt er steeds voor dat de dieselmotor in het werkingsgebied met het hoogste rendement blijft draaien. Binnen dit werkingsgebied drijft de dieselmotor een generator aan die zorgt voor de voeding van de elektromotor en het opladen van het batterijpakket. Bij een klassieke opstelling in een binnenschip is de dieselmotor direct gekoppeld met de schroefas. In functie van de vaaromstandigheden naar benodigd vermogen draait de dieselmotor dan meestal niet in het werkingsgebied met het hoogste rendement. In Den Engel draait alles straks optimaal, met veel minder uitstoot én brandstof.

Het systeem is modulair en eenvoudig demonteerbaar als een Plug & Play systeem. Het kan vergeleken worden met Lego blokjes die worden losgekoppeld. Dit houdt in dat we in de toekomst eenvoudig de Euronorm VI dieselmotor kunnen loskoppelen en kunnen vervangen door een extra batterijpakket of een pakket met een methanol- of waterstofmotor of –brandstofcel wanneer deze technologieën doorbreken. Alle verbruik en uitstoot worden automatisch gemonitord, zodat prestaties continu kunnen worden geëvalueerd.

Klaar voor de toekomst

Den Engel wordt dus omgebouwd tot een hybride vaartuig dat straks al veel schoner vaart. Tegelijk zal het schip klaar zijn voor een volledig emissievrije toekomst. Al naargelang de behoeften en budgetten kan de technologie uitgebreid worden met extra batterijen en nieuwe toepassingen. Het systeem is zelfs zo modulair dat je de powerpacks kunt uitpluggen om ze in een ander vaartuig met een gelijkaardige technologie weer in te pluggen. Ook varen op waterstof is mogelijk zonder al te ingrijpende aanpassingen. Hiervoor werd het roer losgekoppeld van de motor. Ook interessant is het prijskaartje: de ombouw van Den Engel is ruim anderhalf miljoen goedkoper dan de vervanging van de Ilse, die ook op de planning staat. Intussen kijkt De Vlaamse Waterweg nv ook naar de rest van haar vloot. Doel: een volledig emissievrije vloot tegen 2050.