Beveiligd: 3 manieren om te vergroenen in de binnenvaart

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is.

Wat je vandaag al kan doen
– haalbaar én betaalbaar

De binnenvaart speelt een sleutelrol in onze mobiliteit én in de klimaattransitie. In de Verklaring van Mannheim heeft de CCR het engagement vastgelegd om de uitstoot van broeikasgassen (CO2) en luchtverontreinigende stoffen (stikstofoxiden, zwaveldioxide en roetdeeltjes) te verminderen met 35% tegen 2035 en meer dan 90% tegen 2050 ten opzichte van 2015.

Dat zijn stevige ambities. Ondertussen komen er steeds meer alternatieve brandstoffen en aandrijvingen op de markt. Daardoor wordt het steeds moeilijker om een duidelijk zicht te krijgen op alle mogelijkheden. Maar er is goed nieuws: uit een studie van Cognauship uit komen een aantal stappen naar voor die je vandaag al kan doorvoeren. Je hoeft dus niet meteen een grote sprong te maken, maar kan via drie duidelijke, haalbare sporen je bestaand schip stapsgewijs vergroenen.

  1. Minder brandstof verbruiken

De eenvoudigste manier om te vergroenen, is minder verbruiken. Minder brandstof zorgt meteen minder uitstoot en lagere kosten. Zowel tijdens het varen als wanneer je bent aangemeerd kan je energie besparen.

Slimmer varen

Kleine aanpassingen in vaargedrag maken -zonder grote investeringen- al een verschil, zoals ecopilotage (varen aan een constante snelheid) en trajectplanning om wachttijden aan kunstwerken te vermijden. Ook het goed onderhouden van motor en romp helpt om minder brandstof te verbruiken. Een goed onderhouden romp zorgt ervoor dat je schip minder weerstand van het water ondervindt. Een goed onderhouden motor zorgt voor een betere verbranding en haalt zo meer energie uit de brandstof dan een slecht onderhouden motor.

Minder energie gebruiken voor huishoudelijk verbruik aan boord

Ook wanneer je niet vaart, draait de meter. Gebruik de generator zo weinig mogelijk voor huishoudelijk gebruik. Gebruik walstroom waar mogelijk, installeer zonnepanelen, zet batterijen in om piekverbruik op te vangen en ga bewust om met energie aan boord.

Tip: laat een energieaudit uitvoeren. Zo breng je sluipverbruik in kaart en zie je waar snel winst te halen valt.

Deze maatregelen verbeteren niet alleen het klimaat op lange termijn, maar zorgen ook meteen voor schonere lucht op en rond je schip. Dat is beter voor jouw gezondheid, die van de bemanning of familie aan boord én voor omwonenden langs de vaarroute.

 

  1. Alternatieve brandstoffen

Om de doelstellingen tegen 2035 te halen, zijn alternatieve brandstoffen nodig. Studies tonen aan dat vooral HVO-biodiesel vandaag een realistische optie is: het kan in de meeste bestaande motoren gebruikt worden, waardoor het geen grote, dure technische aanpassingen vereist en het vermindert de CO2-uitstoot aanzienlijk. Daarnaast vermindert het ook de uitstoot van stikstof (NOx), fijnstof en zwaveldioxide (SO2).

De prijs van deze alternatieve brandstof ligt momenteel wel nog hoger dan klassieke diesel. Op termijn is de verwachting dat deze verschillen wegvallen of zelfs in het nadeel komen van reguliere diesel, als gevolg van het meerekenen van de uitstootkosten. Op Europees niveau lopen hieromtrent initiatieven zoals RED 3 en ETS2 om de prijs van alternatieve brandstoffen competitiever te maken met die van klassieke diesel.

  1. Aandrijving en motoren aanpassen

Wie verder wil gaan, kan de aandrijving van zijn schip aanpakken. Ook hier bestaan vandaag al concrete oplossingen en bestaande technologieën.

Nabehandeling en hermotorisatie

Vaart jouw schip met een CCR-motor? Dan kan je er een nabehandelingssysteem op plaatsen. Dit systeem filtert schadelijke stoffen uit de uitlaatgassen. Dit gebeurt in verschillende stappen en met verschillende onderdelen, vaak gecombineerd in een gezamenlijke behuizing die geïntegreerd wordt in het uitlaatsysteem. Op nieuwe motoren is dit systeem een verplicht onderdeel om te voldoen aan de huidige emissieregelgeving. Bij oudere motoren kan dit achteraf ingebouwd worden.

Daarnaast kan je een oudere CCR 0-, 1- of 2-motor kan je vervangen door een zuinigere Stage V-motor.

Beiden aanpassingen zorgen voor een sterke daling van stikstofoxides (NOx) en roetdeeltjes. In combinatie met HVO-biodiesel zorgt dit ook voor minder CO2-uitstoot. Dit is een duidelijke stap vooruit zonder je volledige schip te herdenken.

Retro-fit van de aandrijving

Een meer ingrijpende, maar zeer toekomstgerichte oplossing is een modulaire dieselelektrische aandrijving. Bij een modulaire dieselelektrische aandrijving (bijvoorbeeld met Euro-6 gemariniseerde vrachtwagenmotoren, of met Stage V binnenvaartmotoren) vaar je altijd elektrisch. De schroef wordt aangedreven door een elektromotor. De stroom hiervoor wordt opgewekt door één of meerdere generatorsets.

Bij een hybride voortstuwing wordt de schroef aangedreven door een elektromotor (dieselelektrisch) of door een combinatie van een elektromotor en een dieselmotor (hybride). Hierbij kan dus zowel elektrisch als conventioneel gevaren worden omdat de conventionele (dieselgedreven) aandrijflijn blijft bestaan, maar aangevuld wordt met een elektrische aandrijving. Dit is een pragmatische oplossing voor een retrofit. In beide gevallen kan nog een zelfladend batterijpakket geïnstalleerd worden, om piek- en dalvermogens op te vangen.

De Mannheim I en II van Rhenus Logistics maken gebruik van zo’n hybride aandrijflijn:

Tekening van de hybride aandrijflijn in de Mannheim I en II met vijf modulair gekoppelde DAF-PACCAR MX-13 generatorsets.

Beide modulaire voortstuwingssystemen zijn tot 15% zuiniger dan een CCR-2 motor, stoten tot 5 keer minder NOx uit, zorgen voor minder zwavel en fijnstof én zijn klaar voor gebruik met HVO-biodiesel.

Bovendien is zo’n modulair (hybride) systeem flexibel. Je kan de generatorsets later vervangen door technologie op waterstof, methanol of batterijen. Zo kan je je schip stapsgewijs en op eigen tempo mee vergroenen met de ontwikkelingen op de markt.

 

Wat betekent dit voor jou als schipper?

Vergroenen hoeft geen alles-of-nietsverhaal te zijn. Je kan:

  1. Vandaag starten met minder verbruiken.
  2. Overschakelen op HVO-biodiesel waar mogelijk.
  3. Stap voor stap investeren in motor- of aandrijfaanpassingen.

De vraag is dus niet óf vergroenen mogelijk is, maar welke volgende stap jij zet.

 Meer informatie

Meer info over de Mannheim I en II case vind je op Schuttevaer: Hybride aandrijving met Euro 6-hart levert groenste koppelverband ooit op | Schuttevaer.nl.

Voor meer informatie over bovenstaande technologieën kan je de studie van Cognauship lezen of de factsheets van verschillende technologieën raadplegen: