GISA wil binnenvaartondernemers uit heel Europa samenbrengen in één grootschalige Europese subsidieaanvraag en zo de omschakeling naar een emissievrije binnenvaart versnellen. Door projecten te bundelen, ontstaat voldoende schaal om niet alleen de vergroening van de vloot, maar ook de ontwikkeling van laad- en bunkerinfrastructuur te stimuleren. Het initiatief wordt gedragen door EICB (Expertise- en InnovatieCentrum Binnenvaart) en FIMC. In België wordt daarbij samengewerkt met ITB en De Vlaamse Waterweg nv in het kader van de Green Deal Binnenvaart Vlaanderen.
Kip-of-eiprobleem doorbreken
Een belangrijke uitdaging voor de vergroening van de binnenvaart is het bekende kip-en-eiprobleem. Ondernemers wachten vaak op voldoende beschikbare infrastructuur en betaalbare alternatieve brandstoffen, terwijl investeerders in laad- en bunkerinstallaties wachten op voldoende vraag vanuit de markt.
GISA wil deze impasse doorbreken door een groot aantal schepen gelijktijdig te laten investeren in emissievrije technologieën. Een grotere en meer voorspelbare vraag moet investeringen in infrastructuur en brandstofvoorziening aantrekkelijker maken, waardoor de energietransitie sneller op gang kan komen.
Gezamenlijke Europese aanvraag
Het initiatief mikt op een vloot van meer dan 70 schepen die worden uitgerust met emissievrije aandrijving. Zowel nieuwbouwprojecten als retrofits komen in aanmerking. Daarbij wordt ingezet op drie technologieën:
- batterij-elektrische aandrijving;
- waterstof;
- methanol.
Momenteel hebben zich al een twintigtal schepen aangesloten bij het initiatief.
De kern van GISA is een gezamenlijke aanvraag bij het Europese Innovation Fund, één van de grootste Europese financieringsinstrumenten voor klimaatinnovatie. Door projecten te bundelen ontstaat een grotere schaal, meer impact en een sterkere subsidieaanvraag dan wanneer individuele bedrijven afzonderlijk zouden indienen.
Meer dan alleen financiële steun
Naast de mogelijkheid om Europese steun aan te trekken, wil GISA ook de administratieve lasten voor ondernemers beperken. FIMC verzorgt de subsidieaanvraag, de CO₂-berekeningen en de consortiumafspraken. De deelnemende ondernemer levert daarvoor de gegevens van het schip en de verder benodigde input.
Bovendien kan een gezamenlijke vlootontwikkeling de uitbouw van laad- en bunkerinfrastructuur versnellen. Een voldoende grote vraag biedt immers meer zekerheid voor havens, energieleveranciers en infrastructuuruitbaters om mee te investeren in de noodzakelijke voorzieningen voor emissievrije binnenvaart.
Oproep aan Vlaamse binnenvaartondernemers
Alle huidige en toekomstige scheepseigenaren die een schip willen bouwen of ombouwen naar batterij-elektrische aandrijving, waterstof of methanol komen in aanmerking. Via een eerste intake wordt bekeken welk concept het best aansluit bij het vaarprofiel van het schip en welke subsidiemogelijkheden in aanmerking komen.
Met GISA krijgt de binnenvaartsector een concrete kans om de vergroening van de vloot op grotere schaal aan te pakken en tegelijk de ontwikkeling van de noodzakelijke infrastructuur te ondersteunen.
Op In 5 oktober 2026 vond een online infosessie plaats over GISA. Heb je dit webinar gemist? Je kan de slides hier consulteren. Een overzichtelijk factsheet vind je hier. Wil je de sessie herbekijken? Dat kan op de website van ITB.
